موقعيت و تاريخچه
روستاي بزد از توابع بخش مرکزي شهرستان تربت جام، با مختصات جغرافيايي 60 درجه و 26 دقيقه طول شرقي و 35 درجه و 12 دقيقه عرض شمالي، در 20 کيلومتري جنوب غربي شهر تربت جام و 190 کيلومتري شهر مشهد قرار گرفته است.
روستاي بزد، از سطح دريا 1280 متر ارتفاع درد و آب و هواي آن در زمستانها، بسيار سرد و در تابستانها معتدل است.
اين روستا از شمال غرب و غرب به اراضي و مراتع روستاهاي شيخآباد و نخله، از جنوب به روستاهاي ميانسرا و گوي و از غرب به کوه بزد محدود شده است.
آثار تاريخي روستا از قبيل مسجد نور، قبرستان قديمي، تپه تاريخي و مجموعه فرهنگي و تاريخي «مير غياثالدين» نشانگر قدمت طولاني اين روستاست.
مردم روستاي بزد به زبان فارسي با لهجه محلي سخن ميگويند. آنان مسلمان و پيرو مذاهب شيعه جعفري و تسنن حنفي هستند.
الگوي معيشت و سکونت
براساس نتايج سرشماري سال 1375، روستاي بزد 2690 نفر جمعيت داشته است که در سال 1385، به 3500 نفر افزايش يافته است.
درآمد اغلب مردم روستاي بزد از فعاليتهاي زراعي، باغداري و دامداري تأمين ميشود. گروهي از مردم روستا، در امور خدماتي و توليد صنايع دستي اشتغال دارند.
اراضي باغي و زراعي روستا، در حدود 1440 هکتار است که 910 هکتار آن به صورت آبي و بقيه به صورت ديم کشت ميشود. مهمترين محصولات زراعي اين روستا، گندم، نخود، جو، گوجهفرنگي و سيبزميني است.
باغداري نيز، به دليل شرايط مساعد اقليمي رونق دارد و ميوههاي گيلاس، سيب، گلابي، انگور، گردو و بادام در روستا به عمل ميآيد. دامداري سنتي با توليد انواع لبنيات مرغوب رواج دارد. مردم روستاي بزد به ويژه زنان با توليد صنايع دستي قالي، پارچههاي سنتي و قاليچههاي کوچک 2×1 متر، نقش مهمي در درآمد خانوار ايفا ميکنند.
روستاي بزد در کوهپايه استقرار يافته و بافت مسکوني متمرکزي دارد. اين روستا، دو بافت قديمي و جديد دارد.
هسته اوليه روستا، قلعهاي قديمي با ديوارها و برجهاي متعدد و مرتفع است که تقريباً در مرکز روستا قرار دارد. تعدادي از واحدهاي مسکوني قديمي، به صورت مخروبه درآمدهاند و مقداري ديگر، بازسازي شدهاند.
سقف خانهها معمولاً گنبدي شکل است و مصالح به کار رفته در ساخت آنها عمدتاً شامل گل، خشت، چوب و آجر است. در بافت جديد روستا، از مصالح آهن، سيمان و گچ نيز استفاده ميشود که اين نوع خانهها معمولاً تحت تأثير معماري خانههاي قديمي ساخته ميشوند.
جاذبههاي گردشگري
روستاي کوهپايهاي و زيباي بزد آب و هوايي مطلوب و جاذبههاي طبيعي متنوعي دارد.
ارتفاعات مشرف به روستا بخصوص کوههاي دو شاخ و بزد، با چشماندازهاي بسيار زيبا، از جاذبههاي طبيعي کمنظير روستاست. اين ارتفاعات در فصل بهار، با انواع گلها و گياهان طبيعي رنگين، مانند خاکشير، شاه تره، کاسني و ختمي پوشيده ميشوند.
پيرامون روستاي بزد، مزارع، چراگاهها و ييلاقهاي سرسبز و باصفايي وجود دارد که در نيمه اول سال، طبيعت گردان بسياري را به سوي خود جلب ميکند. از جمله آنها ميتوان به چراگاه النگ مرغي در شمال غربي، کان سرب در غرب، مزارع موقت مسجد نور در جنوب غربي و «رامشگران» در جنوب شرقي روستا اشاره نمود.
باغهاي فراوان ميوه گسترده شده در داخل و پيرامون روستا از ديگر جاذبههاي طبيعي روستاي بزد است. منظره درختان قد برافراشته در فصل بهار، ميوههاي رسيده در فصل تابستان و رنگارنگي برگهاي خزان فصل پاييز، هر بينندهاي را به وجد ميآورد.
آب شرب روستا از چشمه دائمي واقع در جنوب غربي روستاي بزد تأمين ميشود. آب چشمه در ابتدا، وارد يک مخزن سيماني شده و سپس به وسيله لولهکشي به خانه روستاييان انتقال يافته است. پيرامون اين چشمه که با گياهان خودرو و درختان سرسبز آراسته شده، فضاي دلپذيري براي تفريح و تفرج ايجاد کرده است.
مقبره ميرغياثالدين در گورستان قديمي روستاي بزد قرار دارد. اين مقبره، در دوره صفوي احداث شده است و شامل بناي مربعي در ابعاد 5/13×5/13 متر است که به عنوان مسجد و نمازخانه استفاده ميشده است. اين بنا، در فهرست آثار ميراث فرهنگي خراسان به ثبت رسيده است.
از ديگر آثار تاريخي روستاي بزد ميتوان به گورستان قديمي، مسجد نور و تپه تاريخي اشاره کرد.
مردم روستاي بزد، در اعياد مذهبي قربان، فطر، غدير و مبعث به جشن و سرور و در وفات و شهادت ائمه و ايام محرم به عزاداري ميپردازند. از ديگر مراسم مردم روستا ميتوان به مراسم تحويل سال نو، شب يلدا، چهارشنبه سوري و سيزده بدر اشاره کرد.
از گذشتههاي دور، بهرهگيري از موسيقي محلي و مقامي در جشنها و مراسم عروسي اجرا ميشود. چهار بيتي خواني از ديگر جلوههاي موسيقيايي اين روستا است که با همراهي نواي دلنشين دوتار اجرا ميشود.
بازي و ورزش رايج در ميان جوانان روستا، کشتي باچوخه است.
پوشاک بيشتر مردان روستا همانند پوشاک رايج در شهرهاي اطراف است، ولي زنان همچنان از لباس محلي شبيه لباس مردم تربت جامي استفاده ميکنند. لباس محلي زنان مشتمل بر پيراهن بلند، پيژامه، شلوارهاي محلي و روسري است. اين لباسها از پارچههاي طرحدار و گلدار تهيه و با انواع زيورآلات و پولکهاي رنگي تزيين ميشوند.
مهمترين صنايع دستي روستاي بزد، قاليبافي، پارچه بافي و بافت قاليچههاي کوچک در ابعاد 2×1 متر است.
از غذاهاي محلي و معروف روستاي بزد ميتوان به انواع کبابها، خورشتها، انواع آشها، اشکنه با گوشت سرخ کرده، قلور شير و گندم و شير اشاره کرد.
دسترسي: روستاي بزد از طريق شهر تربت جام با جادهاي آسفالت قابل دسترسي است.
پلنگ آبه
ناحيه كوهستاني پلنگ آبه در 20 كيلومتري جنوب تربت جام و به موازات روستاي نبرد در فاصله 5 كيلومتري آن واقع شده است. اين ناحيه مصفا داراي چشمه هاي آب معدني است كه خواص دارويي و درماني ويژه اي دارند. دامنه هاي پلنگ آبه در بهار يكپارچه سرسبز و خرم است و مناظر دل انگيز و چشم اندازي زيبا را در برابر گردشگران به تماشا مي گذارد.
|
+| گرفته شده از: www.200344.blogfa.com|
يک نظر